Loading ...
Bu çalısmada DGM kontrollü bir DA motoru hız denetimi mikrodenetleyici tabanlı olarak gerçeklestirilmistir. DA motorunun dört bölgede çalıstırılması için hazırlanmıs olan egitim seti Mesleki ve Teknik Egitimde ve Mühendislik Egitimine olumlu katkılar saglaması beklenmektedir. Yapılacak DA motorunun dört bölge denetimi,
hız kontrolü gibi deneylere göre hazırlanmıs ve görsel yanı olan egitim seti
ögrencilerin yapacakları deneylerin kazanımlarının artmasına sonuçları kolaylıkla
algılayabilmesine ve akılda kalıcı olmasına, sonuçları anında görsel olarak
almalarına yardımcı olacaktır.
Serbest uyarmalı DA motorunu sürmek için 400 V, 150 A’ lik IGBT kullanılmıs ve
bu yarı iletkeni de sürmek için ayrı bir sürücü devresi kullanılmıstır. Kullanılan
tane anahtarlama elemanlarının her biri ayrı ayrı mikrodenetleyicinin farklı DGM
çıkıslarına baglanmıs olup, motorun ileri, geri, ileri yön fren ve geri yön fren
islemlerinde otomatik olarak ayarlanmaktadır.
IGBT’ler 20 kHz gibi yüksek bir anahtarlama frekansıyla anahtarlanmıs olup
sistemin hassasiyeti artırılmıstır. PIC18F4520’nin Tam Köprü (H-köprü) yöntemi
için özel yazmaçları bulunmaktadır. Diger mikrodenetleyicilerde (PIC16F877,
PIC18F452) oldugu gibi 2 tane DGM çıkısı yerine, 4 tane DGM çıkısı mevcuttur. HKöprü
yöntemi için özel olarak yapılmıstır. Kullanılan 4 tane anahtarlama
elemanlarının her biri ayrı ayrı mikrodenetleyicinin farklı DGM çıkıslarına
baglanmıs olup, motorun ileri, geri, ileri yön fren ve geri yön fren islemlerinde
otomatik olarak ayarlandıgından ölü bant gecikmesini ortadan kaldırmaktadır. Bu
durum motorun sistem içerisindeki ani degismelere daha hızlı tepki vermesini
saglamaktadır. Ölü bant gecikmesinin kaldırılması ile motorun sistem içerisindeki
ani degismelere daha hızlı tepki vermesini saglanmıstır.
DGM kontrollü yarı iletkenler anahtarlama konumunda çalısmakta ve anahtarların
iletime ve kesime geçisi, tam yük akımı altında gerçeklesmektedir. Açma-kapama
esnasında anahtarlar büyük açma-kapama gerilimlerine maruz kalırlar. Aynı
zamanda anahtarlama elemanında, DGM’nin frekansıyla dogrusal olarak artan bir
güç kaybı da meydana gelir. Anahtarlama konumunda çalısmanın bir diger olumsuz
yanı ise, anahtarlama esnasında olusan büyük di/dt ve dv/dt nedeniyle çok yüksek
elektromanyetik girisimin (EMI) meydana gelmesidir. Bu problemlerin giderilmesi
amacıyla filtre devresi yapılmıstır.
Kullanılan mikrodenetleyicinin programı yüksek seviyeli dillerden C kullanılmıstır.
C’nin kullanılması ile büyük kolaylıklar saglanmıstır. Böylece gerekli oldugu
hallerde yazılımda küçük bir degisiklik yaparak, gerçeklestirilen kontrol sistemiyle
degisik motorların veya sistemlerin kontrolü kolaylıkla gerçeklestirilebilir.
10 kW gücüne kadar ki DA motorlarında rahatlıkla kullanılabilir. Çünkü anahtarlama
elemanı olarak hazır entegre yerine IGBT kullanılmasıdır. DA motorunun
kontrolünde degisik kontrol algoritmaları da sadece yazılım degistirilerek kolayca
denenebilmesi bu çalısmanın diger bir kazanımı olmustur.
Dijital kontrol sistemlerinde önemli bir özellik de, örnekleme periyodunun uygun
seçilmesidir. Mikrodenetleyicinin 20 MHz’de çalısabilme özelligi sebebiyle
örnekleme peryodunun yeterince küçük seçilmesine imkan tanımaktadır.
Bu deney setinde DA motorunun dört bölge kontrolü, P, PI, PID kontrol,
alternatörlerin devreye paralel baglanması ve DA motorunun generatör olarak
çalıstırılması deneyleri kolaylıkla yapılabilir.
Aşağıdaki adresten devamına ulaşabilirsiniz.
http://www.acikarsiv.gazi.edu.tr/dosya/mustafa_soysal_tez.pdf
